Jeff Vail

Köksap, adını, birbirine bağlı yer altı kök sistemleriyle yayılan bambu, toz ağacı, veya zencefil gibi bitkilerden alır. Gilles Deleuze ve Felix Guattari, hiyerarşik olmayan bir örgütlenme tarzından söz etmek için bu kelimeyi kullandılar. Bense bu metaforu, hiyerarşik olmayan bir ekonomik faaliyet koordinasyonu sağlayan asgari derecede kendi kendine yeterli düğümlerin ağ örgüsünden oluşan insana ilişkin alternatif bir örgütlenme tarzı olarak genişletiyorum. Kendi köksap tanımlamamda şu iki önemli temel kavramı kullanıyorum: 1) hiyerarşiye eklemlenerek büyüyen bağımlılıkları ortadan kaldıran asgari kendi kendine yeterlilik, ve 2) köksapın, normalde hiyerarşilerin kapasitesini zorlayan bilgi işlem yüklerini gidermesine izin veren ağ bilgi sürecine ait “küçük dünyalar” kuramını kullanan gevşek ve dinamik ağ oluşumu.

Köksap, enerji & petrol doruğundan (bir köksapsal örgütlenmenin düşük-enerjili sosyal eş güdüm için en uygulanabilir çözüm olduğunu savunur), jeopolitika & terörizme (köksapın örgütsel ilkelerinin çoğunu bünyesinde toplama eğilimindeki gelişmekte olan devletsiz aktörler), felsefeye (köksapsal örgütün, mevcut egemen hiyerarşik tarza göre insanın genetik ontogenizyle çok daha uyumlu olduğunu savunur) çeştli konuları birbirine bağlayarak, bu günlüğün ana konusunu oluşturur.

Köksapın insan sistemlerine uygulanması üzerinde duran çeşitli yazılar aşağıdadır:

1. Büyüme Sorunu. Sosyal yapımızın neden sürdürülemez olduğu, köksapın nasıl bir çözüm sunacağı, ve bunun nasıl uygulanacağının ortaya konması.
2. Bir Mezra Ekonomisi Tasarlamak. Bir köksap ekonomisinin nasıl işleyeceğine genel bir bakış.
3. Bahçecilikte Esneklik ve İstikrar Yaratmak. Bir melez-bahçecilik düzeninin köksap düğümü seviyesinde nasıl uygulanabileceğinin daha detaylı bir analizi.
4. Köksap & Merkezi Yer Kuramı. Bir açımlamaya karşılık olarak, köksapın var olan hiyerarşik yapılar arasında nasıl büyüyebileceğinin daha detaylı bir tartışması.
5. Köksap Ağ Savunması. Bir Cambridge takımının köksap yapılarını hiyerarşiye karşı savunmak için potansiyel taktikleri ortaya koyduğu çözümlemesinin incelenmesi.

Jeff Vail – Büyüme Sorunu

Büyüme Sorunu dizisinin bu son makalesi, köksapın topluluk seviyesinde uygulanmasını gözden geçirir. Köksap, bir “sığınak zihniyeti” taraftarı topluluk yapılarını reddetmez, ancak daha ziyade hem kişisel hem de topluluk seviyesinde köksap prensiplerini kabul eden ve kolaylaştıran topluluklara ihtiyaç duyar. Neticede bir köksap topluluğu, köksap birey veya aile düğümlerinden oluşur-temel gereksinimleri için topluluğa bağımlı olmayan katılımcılar, ne de katkıda bulunmadan topluluktan faydalanmayı bekleyen katılımcılar. Bilâkis, hem birey hem de topluluk, birbirinin dengi olarak toplamı sıfırsız^* biçimde ortak olmayı tercih ederler.

Topluluğun sonuç-temelli odak noktası aslında bireyle aynıdır, çünkü topluluk, topluluğun ötesindeki daha geniş bir ağa erişim yeteneği kadar, temel ihtiyaçları karşılığında topluluğun esneklik ve kendi kendine yeterlilik inşa etmelerine yardımcı olma yeteneğinin farkına varan bireylerden oluşur.

Yazının devamı »

Jeff Vail – Büyüme Sorunu

Bu dördüncü makale, köksapı kişisel seviyede uygulamak için pratik adımları inceler. Son bölümde, köksapın kuramsal gereksinimlerini ele aldım. Köksap, antropolojik süreçleri anlamak için bilinçli bir girişimle, asgari kendi kendine yeterlilik inşa etmek ve “küçük dünyalar” ağıyla meşgul olmak için kişisel seviyede başlar. Bu bölüm, bu kuramı artan ve uygulanabilir şekilde kişisel seviyede uygulama fikirlerimin ana hatlarını çizecektir. Hiçbir şekilde geniş kapsamlı ve ayrıntılı bir fikir listesi olmak için planlanmadı, daha ziyade tartışma için bir başlangıç noktasıdır:

Yazının devamı »

Jeff Vail – Büyüme Sorunu

Bu üçüncü makale hiyerarşiye sürdürülebilir bir alternatif için kuramsal gerekliliklere göz atar. İlk iki bölümde, hiyerarşik varlıklar arasındaki rekabetin sürekli büyüme ihtiyacını yaratarak, en etkin şekilde büyüyen ve kuvvetlenen varlıkları seçtiğini ve insanın sisteme katılım bağımlılığının bu sürecin yaşam kaynağı olduğunu açıkladım. En temel seviyede, o halde, hiyerarşiye alternatif ve büyüme sorununa çözüm bu bağımlılık konusuna hitap etmek zorundadır. Benim önerdiğim alternatif—köksap dediğim şey—tamamen bu noktada ortaya çıkar.

Yazının devamı »

Bir İktidar Teorisi – Bölüm 9

İnsan toplumunda istikrar ve sürdürülebilirliğe giden yol memetik kontrol yapılarının bilinçli şekilde değiştirilmesinde yatar. Kültürel elementleri, teknolojileri ve politik-ekonomik yapıları bireye uygun olması için dokumayı öğrenmek, mem ile ilişkimizin detaylı bir anlayışa ihtiyaç duyar. Bu sırasıyla iki ana faktör üzerine düşünmeyi gerektirir: memlere bağımlılık yaratmadan onları özgürce kullanabilme becerisine sahip olduğumuz bir seviye, ve belirli teknolojiler gibi seçilmiş memlerden yararlanmak için kabul etmek zorunda olduğumuz ilgili iktidar-ilişkileri. Fransız filozoflar Giles Deleuze ve Felix Guatari tarafından önerilen basit bir sembolik model, memetik yapılara bağlı kalmadan onlardan yararlanma yöntemi sunar: hiyerarşiye karşı köksap kavramı.¹ Köksap bizlere evrimsel olarak başarısı kanıtlanmış diğer bir model sağlar. Hiyerarşi modeline karşılık, ve pek çok yönden zıt olarak davranır.

Yazının devamı »