Jeff Vail

“Büyüme Sorunu”nu, insanlığın yüzleştiği ciddi bir problem olarak görüyorum: uygarlığımızın yapısı, tabiatında var olan büyüme gereksinimi (ve böylece sürdürülemezliği) ve sorunun gerçekçi bir şekilde nasıl çözülebileceği. Öne sürdüğüm çözüm, özünde oldukça radikal, çünkü modern teknolojinin geçerli problem çözme mekanizmasını reddeder: gerçekte öncelikli sorunu tanımlayan ve o soruna hitap eden zor (ancak, tartışacağım gibi, gerekli) bir adım atmaktansa, sürekli olarak sorunun belirtilerini yatıştırmak için teknolojiyi kullanabiliriz.

Elbette, öncelikli sorunun tüm bu belirtileri her ortaya çıktığında, sürekli olarak daha iyi ve daha fazla yüksek teknolojiler geliştirerek sorunu “çözmek” kesinlikle mümkündür. Bu, Star Trek’in yaratıcısı Gene Roddenberry‘nin ardından, “Roddenberry” çözümü olarak adlandırdığım şeydir. Çoğu kez nedenlerin çözümüne değiniyor olduğunu iddia etse de, sorunun belirtilerine yüksek teknoloji çözümler ile müdahale etmeyi kapsar – gerçekte, ne öncelikle asıl nedeni tanımlamakta ne de en temel şekilde öncelikli nedeni ele almakta başarılı olur.

Daha yeni ve daha parlak teknolojilerle ortaya her çıkışlarında uygarlığımızın en büyük sorununun tüm belirtilerini başarılı bir şekilde yatıştırmak mümkün olabilir – aslında, bu savın doğruluğunu hiçbir zaman bilemeyiz. Yine de, bunun olabileceğine veya olamayacağına “inanan” herhangi birinin, mantık ile değil inanç ile hareket ettiğini ileri sürüyorum. Şahsen ben “Roddenberry” önermesinin başarı potansiyelini pek de mümkün görmüyorum. Başlıca neden olarak, başarısızlık basitçe herhangi bir önemli belirtiyi ele alma zayıflığını gerektirirken başarı sonsuz bir başarı serisine gerek duyar; ikinci olarak, bu yaklaşımı hatalı buluyorum çünkü “Roddenberry” yaklaşımı altındaki denenmiş çoğu “çözümün” gerçekte öncelikli soruna katkıda bulunduğunu görüyorum; son olarak, bu yaklaşımdan haz etmiyorum çünkü teknolojik çözümün süresiz olarak işe yaramayı sürdüreceğine ve yalnızca gerçekten başa çıkılmaz bir sorunu torunlarımıza veya büyük büyük torunlarımıza devretmeyeceğine inanmayı gerektiren teknolojik çözüme olan zorunlu inanç, tuhaf ve ürkütücü bir şekilde bir çeşit konuşan-gökyüzü-tanrısı dinine benziyor. Arthur C. Clarke’ın Üçüncü Yasasında belirttiği gibi, yeterince gelişmiş herhangi bir teknoloji [burada anlatılan, sorunlarımızı süresiz olarak çözmeye devam edebilecek bir teknoloji] sihirden farksızdır.

Eğer sınırlı bir gezegende sınırsız büyümeye olanak tanıması için sürekli olarak teknolojiye bel bağlarsak, büyük olasılıkla hayal kırıklığına uğrayacağımızı düşünüyorum. “Başarısız olacağımızı biliyorum” diyecek kadar ileri gitmeyeceğim, çünkü bu hatalı olduğum olasılığını reddecektir. Bu konuda inancın yanında yer alan herhangi birinin – doğru olduklarını veya hatalı olduğumu “bilen” herhangi birinin – mantıksızca hareket ettiğini ileri sürüyorum. Teknoloji ve yeni fikirlerin sorunlarımızı büyük olasılıkla çözmeye devam edeceğini düşünüyorsanız bile, eğer hatalı olduğunuza dair bir olasılığın olduğunu kabul edemiyorsanız, o halde kesinlikle rasyonel olmuyorsunuz. Eğer insanlara uygarlıkla yüzleşen sorunları akılcı bir şekilde tartıştırabilirsek, bence bu sorunları çözmek için yeterli bir şansımız olur.

Aşağıda “Büyüme Sorunu” dizisindeki beş makaleyi bulacaksınız:

Bölüm 1: Hiyerarşi büyümek zorundadır; bu yüzden sürdürülemez
Bölüm 2: Hiyerarşi bağımlılığın sonucudur
Bölüm 3: Hiyerarşiye alternatif yaratmak: Köksap (Rizom)
Bölüm 4: Köksapı Kişisel Seviyede Uygulamak
Bölüm 5: Köksapı Topluluk Seviyesinde Uygulamak